نام کاربری یا پست الکترونیکی
رمز عبور

اسپکتروفتومتر ttedit کنسرسیوم دانشگاهیان و متخصصان ایران - اسپکتروفتومتر

bmecenter

اسپكتروفتومتر (Spectrophotometer) يا طيف سنج يك دستگاه آزمايشگاهي اوليه است كه جهت خواندن نتايج آزمايش‌هايي كه واكنش آن‌ها از نوع End point هستند به كار مي‌رود. اين دستگاه ميزان جذب يا عبور طول موج‌هاي مشخصي از انرژي تابشي (نور) از يك محلول را اندازه گيري مي‌كند بيشترين كاربرد آن در آزمايشگاه، در بخش بيوشيمي است.اساس كار اسپكتروفتومتر همانند بسياري از دستگاه‌هاي آزمايشگاهي، بر اندازه گيري ميزان نور جذب شده توسط يك محلول رنگي است كه طبق قانون بير-لامبرت ميزان جذب نور (OD) متناسب با غلظت ماده حل شده در محلول است.

كووت

كــووت‌هــا مـحـفـظــه‌هــاي شـفــافــي هـستنـد كـه مـحـلـول مـورد آزمـايـش در آن ريـخـتـه شـده و در جايگاه خاص خود كه در مسير نور تكرنگ تعبيه شده است قرار مي‌گيرد. كووت‌ها با توجه به نوع مصرف، جنس، شكل و حجم متفاوتي دارند. براي مـحـلــول‌هــاي اسـيــدي و قـلـيــايـي از كـووت‌هـاي مـخـصوص شيشه‌اي و براي طول موج‌هاي زير 320 نـانـومـتـر از لـولـه كوارتز يا پلاستيك استفاده مي‌شود.

كاليبراسيون
كاليبراسيون اسپكتروفتومتر، فرايندي است كه در آن مراحلي جهت تضمين صحت كار دستگاه به‌كار گرفته مي‌شود. اين روش تضمين مي‌كند كه اندازه گيري‌هاي به دست آمده توسط وسيله مورد نـظــر دقـيــق هـسـتـنــد. روش كــالـيـبــراسـيــون بــراي مدل‌هاي مختلف متفاوت است با اين حال اكثر تـولـيـدكـنـنـدگـان كـتـابـچـه راهـنـمـايـي را كـه شـامل جزئيات كاليبراسيون و نحوه كار با دستگاه است، براي استفاده كاربران فراهم مي كنند.
 اسپكتروفتومتر قادر است تا به عنوان فرستنده و گـيــرنــده نــور عـمـل كنـد. ايـن وسيلـه بـراي آنـاليـز نمونه‌هايي از ماده تست، توسط عبور نور از درون نمونه و خواندن شدت طول موج‌ها مورد استفاده قــرار مــي‌گـيــرد. نـمــونــه‌هــاي مـخـتـلـف نـور را بـه روش‌هـاي مختلـف فشـرده مـي‌كننـد و بـه محقق اجازه مي‌دهند تا توسط بررسي رفتار نور هنگام عبور از نمونه مورد نظر، با ساختار آن بيشتر آشنا شوند. در كاليبراسيون اين وسيله، از يك محلول مرجع جهت تنظيم صفر دستگاه استفاده مي‌شود.  در اسپكتروفتومتر تك پرتويي، يك پرتو نور توليد و دستگاه بايد بعد از هر بار استفاده، كاليبره شود. در نــوع دو پــرتـويـي، پـرتـوهـا از طـريـق نمـونـه تسـت فرستاده مي‌شوند و نمونه مرجع در همان زمان، دو مجموعه از نتايج را كه مي‌تواند به عنوان مرجع و كـــالــيـبــراسـيــون اسـتـفــاده شــود، تــولـيــد مــي‌كـنــد. كـالـيبراسيون مي‌تواند در آزمايشگاه توسط افراد باتجربه نيز صورت گيرد. البته اگر دستگاه دچار آسيب يا مشكل جدي شود، بايد جهت تعمير و تنظيمات اوليه به كارخانه سازنده يا نمايندگي‌هاي معتبر ارجاع داده شود.
1- دستگاه را روشن كنيد و 10 دقيقه منتظر بمانيد تا دستگاه گرم و آماده به كار شود.
2- نور محفظه را تغيير دهيد تا به طول موج مورد نظر برسيد.
3- كووت را تا نيمه با محلول واكنش پر كنيد. كووت نبايد حاوي نمونه ناشناخته باشد.
4- دو طرف كووت را با دستمال پاك كنيد.
5- آن را در مـحـفـظــه قــرار دهـيـد و درب آن را ببنديد.
6- منتظر بمانيد تا اندازه گيري تمام شود.

11

اسپکتروفتومتر (Spectrophotometer)

ارزيـابـي صـحـت طـول مـوج به منظور ارزيابي ادعـاي سـيـسـتـم درتـابـاندن طول موجي است كه دستگاه براي آن تنظيم شده است.
‌راحت‌ترين و قابل دسترس‌ترين  روش براي اسپكتروفتومترهايي كه با نور مرئي كار مي‌كنند، اســتــفـــاده از مـحـلــول سـيــان‌ مــت ‌هـمــوگـلــوبـيــن (20 ميكروليتر خون و 5 ميلي ليتر درابكين ) بوده كه داراي حــــداكــثــــر جــــذب نـــوري در طـــول مـــوج 540 نانومتر است. ابتدا با محلول درابكين به عنوان بلانك دستگاه را صفر كرده و سپس جذب نوري نمونه در طول موج 530 ، 535،  540 ، 545  و  550 نـانـومـتـر قـرائـت مـي‌شـود. بر‌‌اساس طول موج و مـيـزان جـذب ،يـك مـنـحـنـي رسـم مي‌شود كه در صورت وجود صحت طول موج ، حداكثر جذب نوري را در 540 نانومتر نشان خواهد داد.

آزمون رانش فوتومتری
يكي از منابع اصلي خطا در اسپكتروفتومتري، كــه بــه عـلـت فـرسـودگـي شـديـد مـنـبـع نـوري رخ مي‌دهد، عدم پايداري مقدار جذب خوانده شده درطول زمان است. براي بررسي، ابتدا دستگاه را با درابـكـيــن صـفــر كــرده و پــس از ريـخـتـن محلـول سيان‌مت هموگلوبين در كووت و بستن درب آن با پارافيلم، جذب نوري اين محلول هر 5 تا 15 دقيقه يك‌بار (به مدت يك ساعت) قرائت كنيد. حداكثر تغيير مجاز در جذب‌هاي نوري قرائت شده طي اين مدت 005/0-+‌  است. به عنوان مثال اگرجذب محلولي در ابتدا 259/1‌ باشد، در مدت يك ساعت مي‌تواند در محدوده 005/0‌ -+‌  259/1‌ تغيير كند.

نحوه كار با اسپكتروفتومتر D 20/20
1- دستگاه را روشن كنيد. اجازه دهيد تا به مدت 15 دقيقه گرم شود.
2- طول موج مورد نظر را با دكمه قرار گرفته در كنار محفظه نمونه تنظيم كنيد.
3- محفظه نمونه را بررسي كنيد تا از خالي بودن آن مطمئن شويد. دكمه مربوط به تنظيم صفر را كه در جـلـو و سـمـت چـپ اسـپـكـتـروفـتـومـتـر اسـت، بچرخانيد تا مقدار صفر را نمايش دهد.
4- براي اطمينان از پاكيزگي و كاهش اشتباه در نتايج اندازه گيري، از دستكش استفاده كنيد.
5- 4/3 كووت را با آب مقطر پر كنيد و آن را در نگـه دارنـده قـرار دهيد. كووت را به سمت پايين فشار دهيد تا در جاي خود تراز شود. دقت كنيد كه خارج كووت تميز و خشك باشد.
6- دكمه كنترل نور را كه در جلو و سمت راست دستگـاه قـرار دارد، بچـرخانيد تا مقدار عبوري يا جذب را بخواند.
7- سپس كووت نمونه را در محفظه قرار دهيد. مقدار نشان داده شده را ثبت كنيد.

كاليبراسيون اسپكتروفتومتر مادون قرمز
اسپكتـروفتومتر مادون قرمز از پلي استايرن به عنوان يك استاندارد كاليبراسيون استفاده مي كند. A-Scan ابــزار بــا يــك قـطـعــه از پـلــي استـايـرن در نگه‌دارنده نمونه، حضور قله‌هاي ديده شده روي طيف IR و شدت نسبي قله‌ها را بازبيني مي‌كند.
1- اسپكتروفتومتر را روشن كرده و جهت ثبات دستگاه، اجازه دهيد تا 10 دقيقه گرم شود. بدون وجود منبع پايدار، نمي توان بر طيف به دست آمده اعتماد كرد.
2- اسـتـانـدارد كـالـيـبـراسيون را توسط قراردادن نمونه‌اي از فيلم پلي استايرن در نگه دارنده نمونه انجام دهيد. بدون اجراي آزمون با استفاده از يك نـمـونه از طيفي شناخته شده كه استاندارد ناميده مي‌شود، نمي‌توانيد در مورد درستي و صحت كار دستگاه به يقين برسيد.
3- طيف را براي نمونه پلي استايرن بازيابي كنيد. طيف را با يكي از مراجع استاندارد طيف IR مقايسه كنيد تا مطمئن شويد كه همه قله‌هاي مورد انتظار روي طيف آزمون وجود دارد.
4- طـيـف را بـررسـي كـنـيـد تـا مطمئن شويد كه قدرت سيگنال درون 95% از حداكثر قوي‌ترين قله است.
5- ميرايي را تنظيم كنيد تا به سيگنال صحيح و مورد نظرتان دست يابيد.

توجه
‌مـمـكن است فيلترهاي نوري خاصي براي تـعـدادي از دسـتـگاه‌ها نياز باشد كه با طول موج ويژه‌اي كار مي‌كنند.
‌اگر طول موج تغيير كرده است يا بعد از هر نمونه‌گيري، بايد صفر دستگاه تنظيم شود.

‌اطمينان حاصل كنيد كه كووت‌ها خالي از هرگونه ذرات، لكه يا اثر انگشت است. اين مورد مي‌تواند محاسبات دستگاه را تحت تاثير قرار دهد.
‌اسـپـكـتــروفـتــومـتـرهـا گـران هستنـد. مـراقـب باشيد تا به آن‌ها صدمه‌اي وارد نشود.

بررسی های روزانه
اتـصـالات الـكـتريكي را به طور كامل بازرسي كنيد تا هيچ گونه ساييدگي نداشته باشند.
تحت هيچ شرايطي كاركنان مجاز به بازكردن دستگاه نيستند.
هرگونه مايعات خارجي و مواد شيميايي ريخته شده را از روي دستگاه و قسمت‌هاي مجاور آن، پاك كنيد.
نگه دارنده نمونه را مخصوصا بعد از به كاربردن محلول‌هاي نمكي يا خورنده به دقت تميز كنيد.
كــــووت‌هــــا را بـــلافـــاصــلـــه بــعـــد از اســتــفـــاده بـشــوييـد.سپـس آن‌هـا را بـرعكـس كنيـد تـا كـامـلا خـشــك شــونـد. اجـازه نـدهـيـد نـمـونـه در كـووت خشك شود.

 

جهت ثبت نام در دوره های تعمیر تجهیزات پزشکی وارد لینک زیر شوید:

 

فتومتر

فلیم فتومتر یک از ابزارهای الکتریکی است که در بسیاری آزمایشگاه ها پیدا می شود که از آن بیشتر برای سنجش سدیم و پتاسیم بکار می بریم. اساس کار این دستگاه مانند اسپکتروفتومتر بر روی سنجش انرژی نورانی و طیف قشری اتم های موردنظر است. الکترون‌های اتم فلزات به ویژه فلزات قلیایی مانند سدیم، پتاسیم و کلسیم بر اثر انرژی های مختلف مانند حرارتی و نورانی الکترون‌ها برانگیخته می شوند و به مدارهای بالاتر جهش می کنند. در مدار جدید، الکترون ها انرژی بیشتر ولی ثبات کمتر دارند و به همین دلیل پس از زمان بسیار کوتاهی به مدار اولیه بر می گردند. در این برگشت انرژی را که جذب کرده اند به صورت انرژی نورانی (فوتون) منتشر می کنند.
ایـن نـور دارای طـول مـوج مـعـینی است که مخصوص آن فلز است؛ مثلا طول موج نور زرد که از سوختن سدیم ساطع می شود برابر ۵۹۰ نانومتر و طول موج پتاسیم که نور صورتی مایل به بنفش به وجود می آورد برابر ۷۶۵ نانومتر و نور لیتیوم که قرمز است، برابر ۶۷۰ نانومتر است. اساس به وجود آمدن نور در فلیم فتومتر شبیه به روش فـلــورسـنــت اسـت بـا ایـن تـفـاوت کـه در فلورسنت جهت برانگیختن اتم انرژی نورانی UV ماوراء بنفش به کار می رود در حالی که در فلیـم فتـومتـر بـه ایـن منظـور از انـرژی حـرارتی استفاده می شود. بر اثر حرارت شعله، هر لحظه فقط حدود ۰۰۲/۰ درصد از اتم های عناصری که بـه راحتـی بـرانگیختـه مـی شـونـد مثـل سـدیـم یا پتـاسیـم تهییـج شـده و نـور ایجـاد مـی کنند و بر حسب این که الکترون چه مداری و تا چه حدی برانگیخته شده باشد و بر حسب این که چقدر انرژی نورانی (فتون) ساطع کند رنگ نوری که می دهد متفاوت است که هر رنگ مخصوص یـک عنصـر اسـت. بعضـی از عناصر چند رنگ تولید می کنند و اشکال این است که اگر شعله کم یــا زیــاد شــود طـول مـوج بـه وجـود آمـده تغییـر می‌کند؛ به همین جهت دستگاه فلیم فتومتر فقط برای اندازه گیری سدیم و پتاسیم و گاهی در صورت حساس بودن دستگاه برای اندازه گیری کلسیم-البته با حرارت دادن محلول در محفظه جداگانه- استفاده می شود.

ساختمان فلیم فتومتر
ساختمان فلیم فتومتر شبیه به اسپکتروفتومتر یا فتومتر ساده است با این تفاوت که در فتومتر منبع نور لامپ الکتریکی و در فلیم فتومتر منبع نور از سوختن ماده مورد آزمایش در شعله است. به علاوه در اسپکتروفتومتر بعد از برخورد نور به محلول نمونه، مقدار نور جذب شده را اندازه می گیرند در حالی که در فلیم فتومتر نور به وجود آمده مستقیما اندازه گیری می شود. در دستگاه فلیم فتومتر برای تجزیه نور به طور معمول از فیلترهای تداخلی و برای سنجش نور از انواع مختلف نورسنج فتوسل یا فتوتیوب و برای اندازه گـیـری الکتـریسیتـه از گـالـوانـومتـر استفـاده مـی شـود. چـون فـرق کلـی فلیـم فتـومتـر و اسپکتروفتومتر در منبع نور آن ها است، لذا این قسمت به صورت کامل در ادامه توضیح داده می شود. منبع نور
برای ایجاد نور از نمونه مورد آزمایش آن را به وسیله مکنده وارد شعله می کنیم و شعله از سوختن گاز قابل اشتعال به وجود می آید.
الف) مکنده ساده: در این نوع مکنده محلول از مجرای بسیار ظریف و باریک مکیده شده و مخلوط هوای فشرده و گاز آن را تمیز کرده و وارد شعله می کند. به علت ظرافت مسیر نمونه، کار کردن با آن دقت زیادی می خواهد چون کمترین اختلال تولید اشکال می کند. هم چنین رسوبات در دهانه مشعل یا ناخالصی گاز باعث تغییر مقدار شعله و شدت آن می شود مثل آلودگی گاز استیلن یا پروبان که در این شرایط رنگ آبی شعله به سبز متمایل می شود. در این نوع مکنده از شعله شدید استفاده می شود که نتیجه حاصل از گازهای سوزنده مانند هیدروژن-استیلن آنالتیک و گاهی پروپان حاصل می شود. شعله شدید یکنواخت سوخته و با وجود حجم کم دارای حرارت بسیار است. با به کار بردن این نوع شعله عناصری را که نور ضعیف تولید می کنند مثل کلسیم را می توان اندازه گیری کرد.
ب) مکنده با محفظه: در این مکنده نمونه ابتدا اتمیزه شده و سپس به شعله می رسد. این سیستم صدادارتر از سیستم اول بوده و مقدار نمونه را نیز بهتر می توان کنترل کرد. نمونه بعد از این که در محفظه به صورت atomized پودر در آمد، ذرات درشت آن ته نشین شده و فقط ذرات ریز و یکدست وارد شعله می شوند. اینجا مقدار نمونه ای که به شعله می رود از نوع اول کمتر است. اشکالات این نوع هم این است که تمیز کردن محفظه کار آسانی نیست چون مقدار زیادی املاح در آن رسوب می کند. در ضمن مخلوط گاز و هوا ممکن است در آن تولید انفجار کند. در این سیستم معمولا شعله نوع ملایم استفاده می‌شود و ذرات بسیار ریز را در مسیر هوا به شعله می رساند.

روش اندازه گیری در فلیم فتومتر
۱- روش مستقیم: در این روش نوری را که از عناصری مثل سدیم ساطع می شود به وسیله نورسنج (فتوسل) و الکتریک سنج (گالوانومتر) اندازه گیری می کنند. با در دست داشتن منحنی استاندارد مقدار عنصر مورد نظر تعیین می شود. این طریق اندازه گیری معمولا در دستگاهی که شعله شدید به کار رفته مرسوم است.
۲- روش مقایسه ای: در این روش ماده مورد آزمایش را با نور ماده ای که به عنوان استاندارد داخلی مصرف می شود. مقایسه می کنند. برای رفع اشکالاتی که از تغییرات شدت و میزان شعله به وجود می آید از یک استاندارد داخلی استفاده می کنند. به این ترتیب که مقدار معینی از ماده ای که در نمونه وجود ندارد به استاندارد سرم کنترل و بلانک و نمونه مورد آزمایش اضافه می کنند. در اندازه گیری سدیم و پتاسیم استاندارد داخـلــی لـیـتـیــوم اســت . (نـیـتــرات و ســولـفــات لـیـتـیــوم ) لـیـتـیــوم نـوری بـا طـول مـوج ۶۷۰ میلی‌میکرون ایجاد می کند که به آسانی می توان آن را از امواج سدیم و پتاسیم جدا کرد. این روش معمولا در دستگاه هایی که شعله ملایم ندارند مرسوم است. در این روش نور نمونه با نور استاندارد مقایسه می شود. مثل سیستم دو پرتوی در دستگاه اسپکتروفتومتر. بدین ترتیب تغییرات حرارت و شعله و اتمیزه کردن و تغییرات فشار گازها و نوسانات ولت برای هر دو عنصر یکسان است. برای روشن شدن این مطلب سدیم و لیتیم را در نظر بگیرید. چنانچه سیستم اتمایزر دچار اشکال شود مقدار سدیم و لیتیوم که به شعله می رسد به یک نسبت تغییر می کند ولی تغییرات شدت نور برای هر دو عنصر یکسان نخواهد بود چون انرژی جهت تهییج شدن برای دو عنصر صددرصد یکسان نیست. خواص فیزیکی و شیمیایی لیتیوم شبیه سدیم و پتاسیم است شدت تهییج شدن آن هم حدودا شبیه سدیم و پتاسیم است.

طرز جدا کردن نور سدیم از لیتیوم
در عمل و طبق استاندارد ، سرم کنترل ، نمونه و بلانک با لیتیوم رقیق می شوند . علاوه بر لیتیوم کمی ماده مرطوب کننده نیز اضافه می شود تا غلظت محلول ها یکنواخت شده و عبور آن ها بهتر کنترل شود.

اشکالات و روش رفع آن ها
۱- تنظیم نبودن درجه حرارت و مقدار شعله: برای رفع این اشکال از فشار سنج و دستگاه تنظیم کننده فشار هوا و گاز (رگولاتور) استفاده می کنند به علاوه مسیر گاز باید کاملا تمیز بوده و گاز خالص مصرف شود.
۲- ثابت نبودن مقدار نمونه مورد آزمایش: برای رفع این اشکال نمونه را رقیق کرده و سپس آن را به کمک سیستم اتمایزر به حالت ذرات ریز در آورده و در مسیر گاز جهت سوخت یا در مسیر هوا آن را وارد شعله می کنند. بنابراین با تنظیم یکنواخت هوای فشرده و گاز سوزنده مقدار نمونه نیز کنترل می شود.
۳- یکنواخت نبودن چسبندگی محلول ها: چـون چسبنـدگـی محلـول مـورد آزمـایش آن با محلول استاندارد مساوی نیست این امر باعث می شود مقدار نوری که به وجود می آید متناسب با مقدار نمونه نباشد. برای رفع این اشکال مقدار معینـی مـاده مـرطـوب کننـده اضـافـه مـی کنند تا مـحـلـــول هـــای مــورد آزمــایــش اسـتــانــداردهــا، ســرم‌هــای کـنتـرل و بـلانـک دارای چسبنـدگـی یکنواخت شوند.
۴- اثر اتم‌های دیگر: بعضی از اتمها انرژی نـورانـی را کـه بـه وسـیـلـه سـایـر اتم ها به وجود مـی‌آیـنـد جـذب کـرده و بـرعـکس بعضی دیگر انرژی نورانی را تشدید می کنند نمونه های مورد آزمایش مثل سرم خون یا ادرار همیشه مقداری از ایـن اتم های مزاحم دربردارند. خوشبختانه مـقـدار ایـن اتـم ها یکسان بوده و قابل اغماض است. اثر نامطلوب این اتم ها را می توان به چند طریق تقلیل داد:
الف) تا جایی که امکان دارد نمونه ها را رقیق کـرد (بـسـتـه بـه حـداقـل حـسـاسـیـت دسـتگاه) تا اتم‌های ناخواسته هم رقیق شوند.
ب) اضـافـه کـردن مـقـدار مـعـیـنی از اتم های ناخواسته، به عنوان مثال سدیم باعث تشدید نور پـتـاسـیـم مـی شود. برای کنترل اثر سدیم مقدار معینی از آن را به تمام محلول ها اضافه می کنند و چون نمونه را با استاندارد می سنجند اثر سدیم خنثی خواهد شد. مسلم است که با اضافه کردن سدیم نمی توان در یک نمونه رقیق شده سدیم و پتاسیم را با هم اندازه گیری کرد.
ج) مـوادی بـه نـمـونـه اضـافـه می کنند که اثر نامطلوب اتم ناخواسته را خنثی کند، به عنوان مثال در مورد کلسیم یکی از اتم های ناخالص که شدت نور کلسیم را کم می کند فسفات است. برای خنثی کردن فسفات مقداری لنتانیوم اضافه مـی کـنـنـد چـون لـنـتـانـیـوم برای گرفتن فسفات رقابت می کند. طول موج لنتانیوم نزدیک طول موج کلسیم نیست و به هیمن دلیل جداکردن آن‌ها آسان است.
د) اضافه کردن لیتیوم به عنوان استاندارد داخلی اثر نامطلوب سدیم را بر روی پتاسیم یا پتاسیم بر روی سدیم را کاهش می دهد.
جهت مطالعه بیماران روانی لیتیوم مصرف می کنند و برای کنترل مقدار لیتیوم در سرم بیماران لازم است که میزان آن را در سرم خون بیمار اندازه گیری کرد. واضح است که با استـانـدارد داخلـی لیتیـوم نمـی توان آن را سنجید. به ناچار دستگاه های فلیم فتومتر مخصوص ساخته شده اند که سیستم های مخصوص دارند و مجهز به فیلتر مخصوص لیتیوم بوده و لیتیوم سرم را با مصرف پتاسیم به عنوان استاندارد داخلی اندازه می گیرند.
۵- دقت زیاد: رقیق کردن بیش از حد نمونه باعث می شود که در حرارت زیاد بعضی از اتم های ماده مورد آزمایش یونیزه شوند. طول موج نوری که یون ها ایجاد می کنند با طول موج اتم آن ماده متفاوت است. با رسم منحنی استاندارد می توان متوجه شد که در دقت پایین منحنی خطی نیست.
برای رفع این اشکال با به کار بردن استانداردهای مختلف منحنی را کشیده و رقت مطلوب را محاسبه می کنند.
۶- غلظت زیاد: اگر محلول غلیظ‌تر از حد لازم باشد علاوه بر اثرات نامطلوب اتم‌های ناخواسته، اتم های ناخواسته که شرح آن گذشت، مقداری از انرژی نورانی ماده مورد آزمایش به وسیله اتم های خود ماده ،جذب خواهد شد. این جذب به وسیله الکترون‌هایی که در گراند استیت هستند انجام می شود. باز هم با استفاده از منحنی استانداردها می توان غلظت محلول را محاسبه کرد.

فتومتر

 

اشکالات در اندازه گیری کلسیم
کلسیم در حرارت پائین به سختی نور می دهد. در حرارت کمی بالاتر چند رنگ می‌دهد که بعضی از آن ها نزدیک به رنگ سدیم بوده و با آن مخلوط شده و جداکردن آن مشکل است. لذا هنوز دستگاهی که بر اساس فلیمفتومتری کار کند، ساخته نشده که بتواند مستقیم کلسیم را اندازه گیری کند. مگر این که سایر یون های مزاحم را جدا کرده و بعـد کلسیـم را انـدازه گیـری کنـد. یعنـی رسـوب کلسیـم را تهیـه کرده و در محلول رقیق‌کننده مجددا رقیق‌کرده و اندازه گیری می کنند. روش فوق نیز دقیق نیست و در حال حاضر کلسیم را با دستگاه تیترانور و فعال انفعالات شیمیایی اندازه گیری می کنند.

رفع اشکالات مکانیکی و الکترونیکی


اشکالات در دستگاه
الف) اشکالات در مورد اتمایزر:  بهتر است جهت نگهداری، اتمایزر پس از استفاده از دستگاه به مدت ۱۰ دقیقه به صورت خشک (بدون تزریق محلول به آن) کار کند تا تمام مایعات و مواد اضافی اتمایزر خارج شده و باعث گرفتگی سوزن اتمایزر نشود.
ب) هر چند وقت یک بار مجراهای مختلف ورود گاز و چربی های ناشی از آن که در لوله ها رسوب کرده کاملا پاک و فیلتر ورودی گاز به دستگاه تمیز و شستشو شود.
ج) گذرگاه های هوای فشرده نیز به همین ترتیب تمیز شود.
د) مجرای فاضلاب تمیز شده و انسدادهای موجود رفع شود. توضیح این که در انتهای خروج فاضلاب، ظرف مخصوصی موجود است که همیشه سطح فاضلاب باید در سطح معینی باشد و اضافه آن نیز به خارج هدایت شود. این موضوع باعث می شود که از خروج گاز و محلول اتمیزه شده از راه غیرطبیعی فاضلاب خارج نشود.
ه) هر چند ماه یک‌بار سطح مشعل را از رسوب های ایجاد شده بایستی پاک کرد.
و) لنز(عدسی) و دریچه های تمرکز دهنده نور را که در جلوی مشعل قرار گرفته است و به طور معمول دودزده می شود بایستی پاک کرده و سطح سلول فتوالکتریکی را با پارچه بسیار نرم تمیز کرد. در صورتی که دستگاه دارای سیستم گریتینگ است باید از هر گونه دست زدن به منشور و آینه ها خودداری شود و فقط با دمیدن هوا به آهستگی گرد و غبار موردنظر تمیز شود.
اشکالات در مورد کمپرسور هوای فشرده
فیلترهای مخصوص ورود هوا به کمپرسور تـمـیــز یــا تعـویـض شـود. دریچـه هـای خـارجـی کـمـپـرسـور تـمـیـز و بـازدیـد شـونـد. در صـورت کــاهــش فـشــار هــوا بــایــد سیستـم ایجـاد تـراکـم کمپرسور مورد بازدید و سرویس قرار گیرد.

نحوه شروع کار با دستگاه
دستگاه به برق شهر وصل و روشن می شود. در صـورتـی کـه کـمپرسور به صورت جداگانه تغذیه می شود، کمپرسور هم روشن می شود. درجه هوای فشرده روی عدد مورد نظر تنظیم می شود. در هر دستگاه فشار هوا، معین و ثابت است. شیر گاز را باز کرده و بلافاصله مشتعل مـی‌شـود و بـه وسـیـله دریچه مخصوص تنظیم می‌شود تا شعله آبی موردنظر ایجاد شود.
نحوه انجام کار: شستشوی دستگاه با استفاده از آب مـقـطـر دوبـار تـقـطـیـر کـه بـه اتـمایزر داده می‌شود، انجام می گیرد. سپس گاز بسته می شود و با از بین رفتن شعله در مشعل ، نیاز است که دستگاه به مدت ۱۰ دقیقه خشک کار کند و سپس کمپرسور و بعد دستگاه خاموش می شوند و پس از خــنـــک شـــدن مــشــعـــل دســتـگــاه بــا روکــش مخصوص پوشانده می شود.

فتومتر
نحوه اندازه گیری
پـس از تـنـظیم دستگاه فیلتر سدیم یا پتاسیم (بر حسب احتیاج) در جای مخصوص قرار داده می‌شود.
۱- دستگاه با آب مقطر دو بار تقطیر (بلانک) صـفـر مـی شـود (با استفاده از دکمه مخصوص تنظیم صفر.)
۲- با محلول استاندارد که پیش ترً آماده شده گـالـوانـومـتـر روی یـک عـدد تـنظیم می شود (با استفاده از دکمه مخصوص حساسیت.)
۳- سرم بیمار، که پیش تر برابر با رقت محلول کنترل و استاندارد آماده شده به دستگاه داده شده و عدد گالوانومتر خوانده می شود.
۴- رقــم خــوانــده شــده گــالـوانـومـتـر از روی جدول مخصوص دستگاه بر حسب میلی گرم یا میلی اکووالانت تعیین می شود.

مراحل اجرای تنظیمات و کالیبراسیون دستگاه قبل از شروع به کار:
۱- اتصال صحیح دستگاهه به سیستم برق
۲- اتصال صحیح دستگاه به سیستم گاز و تنظیم کردن میزان گاز برای روشن شدن شعله
۳- اتصال صحیح کمپرسور برای تهیه هوای فشرده، چون باید هوای فشرده خاصی را به هنگام استفاده از دستگاه برای آن تنظیم نمود.
۴- روشن کردن خود فلیم
۵- روشن کردن سیستم کمپرسور برای ورود هوای فشرده به دستگاه
۶- باز کردن سیستم گاز
۷- بعد از اینکه گاز به سیستم شمع رسید برای تشکیل شعله شاسی جرقه زن را فشار می دهیم تا شعله ایجاد شود و بعد از تثبیت شله آنرا تنظیم می کنیم.
شعله باید آبی روشن و به صورت کله قندی باشد.
۸- بعد از تثبیت شعله با تغییر دادن کلید سلکتوری سه وضعیتی لیتیم، سدیم و پتاسیم کلید را بر روی یکی از سه فاکتور مربوط قرار داده و استاندارد مورد نظر دستگاه را از راه نیدل(سوزن اتومایزر) به دستگاه می دهیم و رنگ شعله تغییر می کند. سپس دتکتوری که در پشت فیلتر نوری دستگاه قرار دارد میزان جریان عبوری را سنس می کند و آن را به مدار دستگاه داده و توسط پروسسور پردازش می شود و پس از تحلیلات مداری جواب نهایی روی نمایشگر(LCD) دستگاه نمایش داده می شود. حال اگر میزان استاندارد نمایش داده شده روی نمایش گر با میزان استانداردی که روی شیشه مواد استاندارد حک شده یکسان باشد یعنی دستگاه نقص فنی ندارد و کالیبره است. بعد از آن مجاز هستیم که نمونه بیمار را به دستگاه بدهیم و طبق دستور پزشک فاکتور مربوطه را بررسی و جواب نهایی را از دستگاه دریافت کنیم و به سیستم درمانی ارسال نماییم.
مراحل انجام آزمایش:
نمونه مریض را وارد دستگاه می کنیم، سپس نیدل وارد نمونه می شود. حال خلاءیی در اتومایزر ایجاد می شود که باعث کشیده شدن مواد از نمونه می شود. اینک مواد کشیده شده وارد میکسر دستگاه می شود. از طرفی هوای فشرده هم وارد میکسر می شود. سپس مواد و هوای فشرده با هم به طرف بالای شعله مکش می شوند و باعث تغییر رنگ شعله می شوند. (اینک رنگ شعله یا زرد است یا سبز است و یا نارنجی) و از این تغییر رنگ می توان تشخیص داد که الکترولیت وارد شده به دستگاه لیتیم بوده یا سدیم بوده یا پتاسیم.
از اجزای اصلی دستگاه می توان به دتکتور و فیلتر نوری اشاره کرد که دتکتور به عنوان سنسوری است که با برخورد نور به آن جریانی در فلیمانش ایجاد می شود. میزان جریان فرستاده شده به دستگاه برای Plc و پروسسور دستگاه اهمیت اساسی دارد.

معایب احتمالی دستگاه فلیم فتومتر به هنگام تعمیر:
۱- هوای فشرده به دستگاه نرسد.
۲- گاز افت کرده و میزان واقعی آن به دستگاه نرسد.
۳- شعله تنظیم نباشد، (آبی سوز نباشد و ارتفاعش بالا باشد).
۴- مواد نمونه و هوای فشرده به روی شعله کشیده نشود.
۵- شعله به مدار سنس نشود.
۶- نمایش گر فاکتور مربوطه را نمایش ندهد.
۷- فیلترهای نوری تار شده و نور استاندارد به دتکتور یا سنسوری نوری نرسد.
۸- مواد توسط سوزن اتومایزر کشیده نشود.
۹- جرقه زن دستگاه برای تولید شعله، جرقه نزند.
۱۰- شعله تثبیت نشود.
۱۱- کلید سلکتوری سه وضعیتی( لیتیم، سدیم، پتاسیم)، کار خود را به درستی انجام ندهد.
۱۲- دستگاه کالیبره نشود.

دپارتمان های علمی

درباره کنسرسیوم

پنل آموزشی

آمار سایت

تعداد اعضای آنلاین : 0

تعداد کل اعضای کنسرسیوم : 1734

برای مشاهده اعضای آنلاین کلیک کنید

مراکز خدماتی و رفاهی طرف قرارداد

marakez

تعمیر لایت کیور دستیار دندانپزشک در اصفهان تعمیرات تجهیزات کلیه ها دستگاه‌های شنوایی وظايف مسئول فنی وارد کننده ثبت نام icdl تبریز آموزش اتصالات متریال در کرج سوره قدر درمان تهوع تا فردا خرید ترکیاب مغناطیسی پدر تکیه گاه من روز ترویج آموزش های فنی و حرفه ای آشنایی با ECG ki s رویش دوباره دندان دوره تعمیر تجهیزات پزشکی در سنندج تجهیزات پزشکی در تبریز کسب و کار مدارس آسم aws بازرسی رنگ دوره ایمنی و بهداشت صنعتی (HSE) در شیراز بهبود کیفیت و رشد روند سازمان تالار گفتگو مهندسی پزشکی خدمات بازرسی داروساز مچ متن ادبی فطر tank مقایسه با پزشکی آموزش معرفی مهندسی پزشکی ، مهندسی پزشکی گرایش بالینی ، مهندسی پزشکی گرایش بیومکانیک ، مهندسی پزشکی گرایش بیوالکتریک ، مهندسی پزشکی گرایش بیومتریال (بیومواد) ، مهندسی پزشکی ایران ، مهندسی پزشکی دانشگاه پیام حذف نويز تعمیر سانتریفیوژ طب Ophthalmoscope والدین حکمی شیطان تعمیر تجهیزات بازرسی امواج سطحی درامد مهندسی پزشکی طرح دستیاری دندانپزشکی موتور دستیار دندانپزشکی چیست تکنیک جدید ساخت داربست متخلخل جهت ترمیم بافت استخوان رادیو داروها تعداد گلبول های سفید سی تی اسکن های نسل چهارم شیکر الایزا آموزش اشتغال در بیمارستان تازه نگهداشتن زخم‌ها حریم خصوصی نوآوریهای تکنولوژی درمان بيماري ADHD ایمپالس های دوره آموزشی کالیبراسیون تجهیزات پزشکی

logo کنسرسیوم دانشگاهیان و متخصصان ایران - اسپکتروفتومتر

حامیان کنسرسیوم ایرکاس

  • IRSME
  • RKA
  • ACS
  • IUE
  • RFTC
  • BQC
  • DNW
  • ICS
  • TUV-EMB
  • QAL
  • Ino
  • Allaiance
  • Tckit

تبلیغات در ایرکاس

دسترسی به ژورنال مقالات

az3

تصاویر اینستاگرام ایرکاس